ZONDAG 09 NOVEMBER 2003 | XIAMEN
logo

uitzending
Dag 20 - De huizen van Gulang Yu


Gulang Yu is een toeristisch eilandje, vlak voor de kust van Xiamen. Het eiland is razend populair bij dagjesmensen. De meeste blijven hangen bij het winkelcentrumpje tegenover de aankomstpier van de ferry. Als je een paar straatjes verder loopt, heb je het eiland bijna voor jezelf alleen. En dat terwijl de kronkelende steegjes op de heuvels eigenlijk het interessantst zijn. Hier staan de deels verlaten en vervallen villa's van de rijke Chinezen die in 1949 halsoverkop het eiland hebben verlaten.





Gulan Yu was ooit een van de enige plekken waar Westerlingen handel konden drijven met de Chinezen. In de loop van de 17e eeuw bouwden de Fransen, Nederlanders, Britten en Portugezen er handelskantoren en consulaten. Bijna drie eeuwen later, aan het begin van de 20e eeuw waren het Chinezen, die in andere landen fortuin hadden gemaakt, die hier hun luxe villa’s neerzetten, meestal in Chinese art-deco stijl. Hier woonden ze totdat de communisten in 1949 de macht overnamen. Daarna heeft de overheid de huizen aan de boerenbevolking gegeven. In ieder huis werden wel zes of zeven gezinnen geplaatst.





Op de top van een van de bergen op het eiland vinden we het oude huis van de Nederlandse Handelsbank. Via het hek aan de achterkant lopen we de tuin binnen. Daar zit een meisje op het terras. Zij is een van de negen bewoners van het pand. Samen met haar vader, die kalligrafieën maakt voor de toeristen, deelt ze een ruimte in het huis. Ze is naar het eiland gekomen omdat het huis geen slot heeft. Wanneer haar vader overdag de berg afdaalt naar het dorp, blijft zij achter om op de spullen te passen.





Wanneer we voorzichtig de enorme hal inlopen zien we dat deze met een schot in tweeën is gedeeld. Door de kieren van de provisorische wand schijnt licht naar buiten. Waarschijnlijk ligt er een woonkamer achter. De rest van het huis is pikdonker en enorm vervallen. Als we de stalen trapleuning aanraken, verkruimelt de dikke roestlaag die zich daar heeft gevormd. Als we naar buiten willen lopen daalt een jonge jongen de trap af. We mogen best even boven kijken. Daar, op een knusse zolder, maakt hij op grote doeken kopieën van oude Chinese schilderingen. Ze zijn gloednieuw, maar nadat hij ze weekt in een speciaal theemengsel zien ze er plotseling heel historisch uit. Voor de toeristen, vertelt de jongen. Op zijn bureau staat een lege plastic fles, daarin zwemt een goudvis. Vanuit het zolderraam hebben we een prachtig uitzicht over het eiland. Aan de overkant van de baai kunnen we ons hotel zelfs zien liggen.



Het is de vraag of de bewoners in de oude Handelsbank kunnen blijven wonen. De lokale overheid wil de vervallen villa's graag in hun oude luister herstellen. De kans is groot dat het pand voor 1949 in handen was van een rijke Chinees. In dat geval kunnen zijn erfgenamen het huis aan een nieuwe rijke Chinees doorverkopen. Dan moet de nieuwe eigenaar het pand wel volledig renoveren. En anders bestaat de kans dat de gemeente het huis zelf opkoopt om het op te knappen.