ZATERDAG 29 NOVEMBER 2003 | BEIJING
logo

uitzending
Dag 40 - De kikkers van Ma Han


We zijn nog maar net uit de taxi gestapt wanneer een wit borstbeeld van Mao onze aandacht trekt. Hij staat een beetje verloren tegen een bakstenen muurtje. Terwijl we erop aflopen zien we nog meer beelden in het kleine straatje staan, van abstracte torso's tot romantische meisjes die met hun hand een beetje water lijken op te scheppen. Allemaal splinternieuw. Via een serie panda's, die een toekomst als prullenbak tegemoet lijken te gaan, wandelen we een enorme hal binnen. Daar werken tientallen beeldhouwers aan een serie gigantische standbeelden. We vermoeden dat de acht meter hoge meneer met een piratenhoed een beroemde zeeheld wordt. Achter het beeld staat een Venus van Botticelli. De werkmannen hebben haar voor het gemak tegen een buste van Mao aangezet.



De beeldenfabriek is een van de tientallen militaire gebouwen die in de jaren vijftig door de Oostduitse kamaraden zijn neergezet. Het is een prachtig voorbeeld van de Bauhausarchitectuur, hoge ruimtes met grote dakramen waar veel licht naar binnen komt. Drie jaar geleden stuitte een kunstenaar bij toeval op de beeldenfabriek. Toen hij hoorde hoorde dat veel gebouwen op het terrein leeg stonden, informeerde hij of hij er een studioruimte kon betrekken. Het bleek dat hij er voor een hele lage huur terecht kon.



Daarna is het snel gegaan. Heel snel. In nauwelijks drie jaar is de voormalige fabriek 798 uitgegroeid tot een trendy gebied vol ateliers, galeries, hippe cafés en dure restaurants. Het zijn vooral avantgardistische kunstenaars die hier naar toe zijn gekomen. Zij staan in nauw contact met de vele Westerse curatoren die in de gebouwen hun galeries hebben geopend. De overheid, die de fabrieksgebouwen eerst plat wilde gooien, is een beetje in verwarring. Wat zoeken al die chique kunsthandelaren op zo'n afgelegen en uitgewoond terrein? Als je een moderne levensstijl wilt, kies je toch voor een hoge gloednieuwe torenflats met spiegelende ramen , niet voor opgelapte laagbouw uit de jaren vijftig. Maar nu ze doorhebben dat de Bauhaus-architectuur aantrekkelijk is, en de huren stijgen, overwegen ze het fabrieksterrein te behouden.



We gaan op bezoek bij Ma Han, die een studio heeft in een oude elektronicafabriek. Op een grote tafel staat zijn laatste kunstwerk. Het is een grote vissenkom met zes dikke kikkers. De dieren hebben van Ma Han een klein wit overhemdje aangekregen. 'Deze kikkers symboliseren de nieuwe rijken van China, de zogenaamde witte boordenklasse. Volgevreten en met een grote bek, terwijl ze doelloos ronddrijven.’ Tijdens het interview begint een van de kikkers opeens te spartelen. Ze blijken allemaal nog te leven. ‘De kikkers kunnen wel wat hebben, ze worden gefokt voor de consumptie. Ze zijn bedoeld om op te eten. Als ik bezoekers krijg bereid ik ze en eten we ze samen op.'